ในยุคที่ทุกบริษัทพูดเรื่อง AI และ Digital Transformation กันจนเป็นเรื่องปกติ เรามักเห็นผู้บริหารออกมาประกาศความสำเร็จในการปรับใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ แต่เบื้องหลังตัวเลขและเทคโนโลยีเหล่านั้น “ความพร้อม” ที่แท้จริงอยู่ที่ไหน
รายงานฉบับล่าสุดจาก Digital Transformation Academy (DX Academy) เรื่อง “Thailand Digital Index Report 2026” ได้เผยหมัดเด็ดที่น่าสนใจเกี่ยวกับสถานการณ์ DX ในประเทศไทย โดยชี้ให้เห็นว่าองค์กรส่วนใหญ่กำลังติดอยู่ในภาวะ ภาพลวงตาแห่งความพร้อม ซึ่งเป็นจุดเสี่ยงสำคัญที่จะทำให้การลงทุนหลักล้านอาจไม่ได้ผลลัพธ์ที่จับต้องได้
ความย้อนแย้งของความพร้อม
จากผลสำรวจพบว่า ผู้บริหารไทยกว่าครึ่งเชื่อมั่นว่าองค์กรของตนมีความพร้อมทางดิจิทัลในระดับสูง แต่เมื่อลงลึกไปในรายละเอียด กลับพบความย้อนแย้งที่เรียกว่า Digital Duality คือมีการนำเทคโนโลยีมาใช้จริง แต่กระบวนการทำงานภายในและวัฒนธรรมองค์กร ยังเดินตามไม่ทัน
สิ่งที่เกิดขึ้นคือ องค์กรมีเครื่องมือที่ทันสมัย แต่ขาด “การเชื่อมโยง” ข้อมูลระหว่างแผนก ทำให้เกิดภาวะ Data Silo ที่ AI ไม่สามารถดึงประสิทธิภาพออกมาได้สูงสุด นี่คือช่องว่าง (Gap) ที่รายงานระบุว่าต้องเร่งแก้ไขก่อนจะก้าวเข้าสู่ปี 2026

มิติหลักที่ชี้วัดความอยู่รอด
DX Academy ได้ใช้โมเดลการประเมิน 8 มิติ เพื่อวิเคราะห์ศักยภาพขององค์กรไทย ซึ่ง Thumbsup สรุปประเด็นสำคัญได้ดังนี้
- Strategy: ผู้นำมีวิสัยทัศน์ แต่ขาด Roadmap ที่ชัดเจนในระดับปฏิบัติการ
- Data & Analytics: มีการเก็บข้อมูลมหาศาล แต่ยังนำมาใช้ตัดสินใจได้น้อย
- Process & Innovation: นวัตกรรมมักเกิดเป็นส่วนๆ ไม่ได้ถูกฝังอยู่ในดีเอ็นเอขององค์กร
- Technology: ลงทุนสูงในด้าน Infrastructure แต่ความคุ้มค่า (ROI) ยังเป็นคำถาม
- Staff & Customer Engagement: พนักงานยังกังวลเรื่องการถูกแทนที่ด้วย AI ขณะที่การตอบสนองความต้องการลูกค้ายังทำได้แค่ระดับพื้นฐาน
กับดัก “ภาพลวงตา” ที่ผู้บริหารต้องระวัง
สาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิด Digital Readiness Illusion มาจาก 3 ปัจจัยหลัก
- Over-investment in Tools: เน้นซื้อซอฟต์แวร์แต่ไม่เน้น Reskill คน
- Fragmented Transformation: ต่างคนต่างทำ ไม่มีการบูรณาการทั้งองค์กร
- Lack of AI Readiness: อยากใช้ AI แต่ระบบหลังบ้านและคุณภาพข้อมูลยังไม่พร้อม
ก้าวข้ามจาก Readiness สู่ Sustainable Success
รายงานฉบับนี้ไม่ได้เพียงแค่ชี้ปัญหา แต่ยังเสนอแนะแนวทาง 4 ขั้นตอน เพื่อสร้างผลลัพธ์ที่แท้จริง
- Empathize: สำรวจปัญหาจริงที่เกิดขึ้นในองค์กร ไม่ใช่แค่ดูรายงานหน้าจอ
- Assess: ประเมิน Digital Maturity อย่างจริงจังและปราศจากอคติ
- Align: ปรับกลยุทธ์ให้เทคโนโลยีและคนเดินไปในทิศทางเดียวกัน
- Execute & Measure: วัดผลจากคุณค่าทางธุรกิจ (Business Value) มากกว่าแค่จำนวนเทคโนโลยีที่ติดตั้ง
การทำ Digital Transformation ในปี 2026 ไม่ใช่เรื่องของการมีเทคโนโลยีที่ “แพงที่สุด” แต่คือการมีระบบนิเวศที่ “สมบูรณ์ที่สุด” ตั้งแต่รากฐานข้อมูลไปจนถึงศักยภาพของคน หากเรายังไม่ยอมรับว่ากำลังติดอยู่ในภาพลวงตา เราก็จะไม่สามารถปลดล็อกศักยภาพที่แท้จริงขององค์กรได้เลย




