ก่อนหน้านี้เราเคยพูดถึง Business Model Canvas เครื่องมือช่วยให้บริษัทสามารถมองโครงสร้าง, วิเคราะห์ธุรกิจได้ง่ายขึ้น จบในหน้าเดียว ซึ่งเป็นเรื่องที่ถูกกล่าวถึงใน Business Model Generation และผู้เขียนกลุ่มเดิมนำทีมโดย Alex Osterwalder กลับมาพร้อมหนังสือเล่มใหม่อีกครั้งที่ชื่อ Value Proposition Design ที่มาพร้อมเครื่องมือ Value Proposition Canvas
หลายคนที่ได้ลองใช้ Business Model Canvas ไปแล้ว จะสังเกตเห็นว่ามีทั้งข้อดี และมีช่องโหว่ ข้อดีคือการที่ทำให้เรามองเห็นธุรกิจตัวเองได้ชัดขึ้นจากการแตกองค์ประกอบออกมาในแผนภาพให้ดูง่าย แต่ช่องโหว่ที่เห็นได้ชัดคือ ถ้าธุรกิจของเรายังไม่มี Value Proposition ที่เด่นชัดพอ หรือคุณค่าที่เรามอบให้กับลูกค้าว่าจริงๆ เรากำลังแก้ปัญหา (Solve Pain) อะไรกันแน่? ลูกค้าต้องการสิ่งนี้จริงๆ หรือเปล่า? ซึ่งตรงนี้มีส่วนสำคัญอย่างมากในกลุ่มธุรกิจที่กำลังพึ่งเริ่มอย่าง Startup ถ้าพิสูจน์ไม่ได้ว่าสิ่งที่ลูกค้าต้องการจริงๆ คืออะไร นั่นก็เท่ากับจบ ดังนั้นเราเลยได้เห็น Canvas ที่ชื่อว่า Lean Canvas ถูกปรับมาให้เหมาะกับกลุ่ม Startup ธุรกิจเกิดใหม่ (หาอ่านได้จากหนังสืออย่าง Running Lean) ซึ่งถ้าใครไม่ได้อยู่ในแวดวง Startup อาจจะพลาดโอกาสอ่านหนังสือเล่มนี้ไป
![]()
ซึ่งเดาว่าผู้เขียน Business Model Generation คงเห็นช่องโหว่ในจุดนี้ ก็กลับมาพร้อมเครื่องมือที่ชื่อ Value Proposition Canvas เสริมจากเล่มก่อนนั่นเอง และถือว่าทำได้ดีเลยทีเดียว แตกประเด็นส่วนของ Value Propositions และ Customer Segments ออกมา ดูว่าบริการ/ผลิตภัณฑ์ของเราแก้ปัญหาอะไรให้ลูกค้าได้, ระดับความรุนแรงของปัญหา, โซลูชั่นที่ทำมาเป็นสิ่งที่มีก็ได้ไม่มีก็ได้ (nice to have) หรือเป็นสิ่งที่จำเป็น (essential) หลังจากนั้นภายในหนังสือก็บอกถึงกระบวนการที่เราต้องออกไปทดสอบ และพิสูจน์ว่าสิ่งที่เราทำออกมามีประโยชน์จริงๆ กับลูกค้าหรือเปล่า เช่น การออกไปสัมภาษณ์ ออกไปสำรวจตลาด โดยการนำเสนอมีบางส่วนที่คล้ายๆ กับการทำ Lean startup ทั้งการสร้าง MVP (Minimum Viable Product) แนวทางการทำ Growth Hacking มาใช้, การทำ Split Test, การทำ Ad Tracking เพื่อทดสอบว่ามีเดียไหนเวิร์ค โดยนำเสนอให้ง่ายตามวิถีทางของผู้เขียน ซึ่งประกอบไปด้วยภาพและตัวอย่างธุรกิจที่น่าสนใจ
เหมาะกับใคร?
- คนเคยอ่าน Business Model Generation มาแล้ว และเจอช่องโหว่อย่างที่กล่าวไว้ข้างต้น เล่มนี้จะชี้ให้กลับมาตั้งต้นที่ตัวหัวใจของธุรกิจ นั่นคือโฟกัสที่ปัญหาของลูกค้า ความต้องการที่แท้จริง และคุณค่าที่เรามอบให้
- คนที่ยังไม่เคยอ่าน หรือรู้จักเครื่องมือกลุ่ม Business Model Canvas มาก่อน แต่กำลังสนใจสร้างธุรกิจใหม่ สามารถกระโดดมาเริ่มอ่านที่เล่มนี้ได้เลย
- คนที่ยังไม่เคยอ่าน หรือรู้จักเครื่องมือกลุ่ม Business Model Canvas มาก่อน มีธุรกิจอยู่แล้ว และต้องการตรวจสอบธุรกิจของตัวเอง หรือต้องการขยับขยายบริการใหม่ๆ
- Startup ที่ใช้วิถีทางของ Lean Startup มาแล้ว ถ้าอ่านไปบางส่วนจะร้อง อ๋อ บ้าง เพราะมีหลายจุดที่ใช้วิธีการที่คล้ายๆ กัน แต่ถ้าคุ้นเคยกับ Lean Canvas ก็ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนมาใช้โมเดลนี้ แค่อ่านเสริมบางส่วนก็พอ