Writer: 
Share
โครงสร้างของตลาดแรงงานไทยในปัจจุบันกำลังเผชิญหน้ากับจุดเปลี่ยนผ่านที่สำคัญ แม้ในภาพรวมจะมีจำนวนประชากรวัยทำงานและพนักงานในระบบจำนวนมาก แต่ความท้าทายที่แท้จริงกลับเป็นเรื่องของ “ช่องว่างทางทักษะ” ที่เติบโตไม่ทันความเปลี่ยนแปลงของโลกธุรกิจ พฤติกรรมของคนรุ่นใหม่ในตลาดแรงงานมีทางเลือกในการประกอบอาชีพที่หลากหลายมากขึ้น โดยเฉพาะความนิยมในอาชีพอิสระหรือการเป็นคอนเทนต์ครีเอเตอร์และยูทูบเบอร์ เนื่องจากคนยุคใหม่มุ่งเน้นที่การสร้างรายได้ที่รวดเร็วมากกว่าการเติบโตตามสายพานอาชีพแบบดั้งเดิม
โจทย์ใหญ่ขององค์กรธุรกิจในวันนี้จึงไม่ใช่แค่การแย่งชิงบุคลากร แต่คือการสร้างและรักษาคนทำงานให้สามารถรับมือกับเทคโนโลยีและความคาดหวังของผู้บริโภคที่เปลี่ยนไป บริษัท เซ็นทรัล รีเทล คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ CRC ในฐานะผู้นำอุตสาหกรรมค้าปลีก-ค้าส่งที่มีพนักงานในสัดส่วน Gen Y สูงถึง 40% จึงต้องเร่งปรับโครงสร้างการพัฒนาคน โดยมองว่าความท้าทายเหล่านี้คือแรงขับเคลื่อนสำคัญที่ทำให้ธุรกิจต้องเดินหน้าต่อด้วยกลยุทธ์ Upskill และ Reskill แบบเจาะลึก
เซ็นทรัล รีเทล เชื่อมั่นว่านวัตกรรมจะสร้างผลลัพธ์ได้อย่างแท้จริงเมื่อพนักงานมีโอกาสเติบโตไปพร้อมกัน การพัฒนาคนจึงเป็นรากฐานสำคัญภายใต้แนวคิด CRC Care ด้าน Care for the People โดยมุ่งเน้นที่ทักษะการใช้เทคโนโลยีและทักษะการบริการ เพราะในธุรกิจนี้ Human Touch ยังคงเป็นแกนหลักที่เทคโนโลยีไม่สามารถเข้ามาทดแทนได้ทั้งหมด
AI ไม่ได้มาแทนคน แต่คนต้องเก่งกว่า AI
ประเด็นเรื่องปัญญาประดิษฐ์ (AI) และระบบอัตโนมัติ มักถูกมองว่าเป็นภัยคุกคามต่อตลาดแรงงาน แต่สำหรับมุมมองของธุรกิจค้าปลีก เทคโนโลยีเหล่านี้เป็นเพียงเครื่องมือในการปรับสเกลการทำงาน สิ่งสำคัญคือการฝึกอบรมพนักงานให้มีทักษะในการใช้เครื่องมือเหล่านี้เพื่อสร้างความพึงพอใจสูงสุดให้กับลูกค้า เซ็นทรัล รีเทล เน้นย้ำว่าการนำเทคโนโลยีเข้ามาใช้นั้นเป็นเรื่องดี แต่บุคลากรต้องได้รับการพัฒนาให้มีความสามารถเหนือกว่าการทำงานของ AI และทำหน้าที่เป็น “ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน” เมื่อพนักงานมีความภูมิใจในสายงานที่ตนเองเชี่ยวชาญ พวกเขาจะสามารถถ่ายทอดศักยภาพและส่งมอบประสบการณ์ที่ดีให้กับลูกค้าได้ทุกวัน
เพื่อให้พนักงานพร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลง เซ็นทรัล รีเทล ได้สร้าง Learning Ecosystem ผ่าน Central Retail Academy เพื่อยกระดับบุคลากรทุกระดับ
- มีโปรแกรม Upskill & Reskill ที่เน้นพัฒนา Future Skills อย่าง AI & Digital
- มีหลักสูตร Customer Centricity และ Data-Driven Decision Making
- มีโครงการ Leadership for Growth เพื่อเตรียมความพร้อมให้พนักงานเติบโตไปกับโลกค้าปลีกยุคใหม่
- มีโครงการ Business Mastery Program ที่ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เพื่อพัฒนาทักษะการตัดสินใจในระดับผู้นำ
เจาะลึก ‘ทุนทวิภาคี’ โมเดลอุด Skill Gap สร้างคนตรงสเปกตลาด
เพื่อแก้ปัญหาช่องว่างทางทักษะอย่างเป็นรูปธรรม เซ็นทรัล รีเทล ได้เดินหน้าโครงการทุนทวิภาคีมาตั้งแต่ปี 2554 โดยร่วมมือกับหน่วยงานรัฐและสถาบันการศึกษาเพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริงพร้อมกับมีระบบเมนเทอร์คอยประกบดูแลอย่างใกล้ชิด โครงการนี้ได้ปั้นบุคลากรเข้าสู่ตลาดแรงงานแล้วกว่า 11,076 คน โดยข้อมูลระบุว่าโครงการนี้ได้ผลิตบุคลากรคุณภาพสะสมมากกว่า 11,000 คน และได้รับการบรรจุเป็นพนักงานประจำในเครือกว่า 5,000 คน รวมถึงได้รับการโปรโมตเป็นระดับหัวหน้างานเกือบ 2,000 คน
ปัจจุบันโครงการดังกล่าวขยายความร่วมมือกับพันธมิตรด้านการศึกษาไปแล้วกว่า 350 สถาบัน และมีการสนับสนุนงบประมาณด้านการศึกษารวมกว่า 330 ล้านบาท โดยมีการออกแบบหลักสูตรที่เฉพาะเจาะจงกับแต่ละหน่วยธุรกิจอย่างชัดเจน:
- ห้างสรรพสินค้าเซ็นทรัล: เน้นการเรียนรู้ระบบงานภายในห้าง การบริการลูกค้า และการจัดการสต็อกสินค้า
- ท็อปส์ (Tops): มุ่งเน้นการบริหารจัดการอาหารสด เบเกอรี่ การจัดการร้านและทีมงาน
- ไทวัสดุ: เน้นระบบคลังสินค้า โลจิสติกส์ การบริหารสินค้า และซัพพลายเชน
- ออโต้วัน: เน้นการยกระดับทักษะช่างซ่อมบำรุงวิชาชีพ เพื่อรองรับอุตสาหกรรมยานยนต์
นอกจากนี้ยังมีการต่อยอดในรูปแบบ University Partnership นำโจทย์จากธุรกิจจริงมาพัฒนาผู้เรียน เช่น โก โฮลเซลล์ ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยแม่โจ้ พัฒนาทักษะภาคปฏิบัติอย่างการทำความเข้าใจโครงสร้างปลาและการใช้มีดตัดแต่ง หรือ ท็อปส์ แคร์ ที่ร่วมมือกับ 5 มหาวิทยาลัยชั้นนำเปิดโอกาสให้นักศึกษาเภสัชศาสตร์ได้ฝึกงานในสาขาจริง รวมถึง วีฟิกซ์ ที่ร่วมมือกับโรงเรียนฝึกอาชีพกรุงเทพมหานครเพื่อปั้นช่างระบบปรับอากาศโดยเฉพาะ
บทพิสูจน์ความสำเร็จ อัตรา Turnover ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยอุตสาหกรรม
ความท้าทายในการหาบุคลากรในยุคที่คนมีทางเลือกในการทำอาชีพกึ่งอิสระ (เช่น งานโลจิสติกส์) นำมาซึ่งปัญหาอัตราการลาออกที่สูงในอุตสาหกรรมค้าปลีก ซึ่งโดยทั่วไปค่าเฉลี่ยตลาดจะอยู่สูงถึง 40% แต่ด้วยระบบการดูแลบุคลากร การให้ทุนการศึกษา และการสร้าง Career Path ที่ชัดเจน ทำให้ปัจจุบัน ท็อปส์ (Tops) มีอัตรา Turnover อยู่ที่ 30% ซึ่งถือว่าต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของตลาดค้าปลีกขนาดใหญ่ เป็นข้อพิสูจน์ว่าหากองค์กรสามารถยกระดับทักษะและรักษาคนเก่งไว้ได้ ธุรกิจก็จะเติบโตได้อย่างมั่นคง โดยในแต่ละปีบริษัทมีการรับพนักงานเฉลี่ยสูงถึง 20,000 คน เพื่อรองรับการขยายธุรกิจใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง
ในยุคที่ผู้คนสามารถเข้าถึงทางเลือกในการสร้างรายได้ที่รวดเร็ว การผลักดันนโยบายพัฒนาบุคลากรที่เข้มข้น ไม่เพียงแต่เป็นการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าเรื่องขาดแคลนคน แต่คือการสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านทรัพยากรบุคคลระยะยาว ให้คนทำงานมีทั้ง “ทักษะ โอกาส และทางเลือก” ที่ใช้ได้จริงในโลกธุรกิจที่ซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
