Writer: 
Share
ในวันที่ AI ไม่ใช่แค่เทคโนโลยีทางเลือก แต่เป็น “แกนกลาง” ที่เข้ามารื้อถอนและประกอบสร้างโครงสร้างเศรษฐกิจใหม่ทั่วโลก คำถามใหญ่ที่สุดที่ภาครัฐและภาคธุรกิจทั่วโลกกำลังเผชิญหน้าไม่ใช่แค่ “เราจะใช้ AI อย่างไร” แต่คือ “แรงงานของเราจะอยู่รอดและสร้างมูลค่าได้อย่างไรในตลาดแรงงานที่เปลี่ยนไป”
ล่าสุด ประเทศไทยสร้างปรากฏการณ์สำคัญด้วยการเป็น “ประเทศแรกจาก 19 ประเทศทั่วโลก” ที่เปิดตัวโครงการระดับชาติ “Microsoft Elevate AI and Jobs for Thailand” ภายใต้ความร่วมมือครั้งประวัติศาสตร์ระหว่างรัฐบาลไทย ไมโครซอฟท์ และเครือข่ายพันธมิตรข้ามภาคส่วน เพื่อแก้โจทย์ใหญ่ในการเชื่อมโยงทักษะ AI สู่การจ้างงานจริงอย่างเป็นรูปธรรม
สัญญาณเตือนจากตลาดแรงงาน เมื่อทักษะเปลี่ยน เกมก็เปลี่ยน
ปฏิเสธไม่ได้ว่า AI กำลังเขย่าโครงสร้างการทำงานทั้งระบบ ข้อมูลระดับสากลจาก LinkedIn สะท้อนภาพนี้ได้อย่างชัดเจนว่า ภายในปี 2030 ทักษะที่จำเป็นในตำแหน่งงานส่วนใหญ่กว่า 70% จะเกิดการเปลี่ยนแปลงโดยมี AI เป็นตัวเร่งหลัก ยิ่งไปกว่านั้น ระหว่างปี 2023 ถึง 2025 ที่ผ่านมา มีตำแหน่งงานทักษะสูงด้าน AI เกิดขึ้นทั่วโลกกว่า 1.3 ล้านตำแหน่ง
การปรับตัวของภาคธุรกิจจึงรวดเร็วและเด็ดขาด ปัจจุบัน 66% ของผู้นำองค์กรทั่วโลกประกาศชัดเจนว่าจะพิจารณาคัดเลือกผู้ที่มีทักษะด้าน AI Literacy เข้าทำงานเท่านั้น ขณะที่บริบทในประเทศไทย ข้อมูลจาก JobsDB by SEEK ชี้ว่าตลาดแรงงานยังคงมีการแข่งขันสูง ยอดใบสมัครงานเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องถึง 13% และประกาศรับสมัครงานเริ่มระบุเงื่อนไขทักษะด้าน AI มากขึ้นเรื่อย ๆ
ทว่า “ช่องว่าง” ระหว่างความต้องการของตลาดกับความพร้อมของระบบการศึกษายังคงเป็นโจทย์ใหญ่ที่น่ากังวล งานวิจัย AI in Education 2026 ของไมโครซอฟท์ ระบุตัวเลขที่น่าตกใจว่า 77% ของนักเรียนและนักศึกษายังไม่เคยได้รับการฝึกอบรมทักษะ AI อย่างเป็นทางการจากสถานศึกษา ในขณะที่ 66% ของผู้สอนเองก็ต้องการให้สถาบันการศึกษาจัดอบรม AI อย่างต่อเนื่องทุกเดือนหรือทุกไตรมาส
นี่คือจุดตัดสำคัญที่ทำให้โครงการ Microsoft Elevate AI and Jobs for Thailand เข้ามามีบทบาทในฐานะกลไกสำคัญในการอุดรอยรั่วและยกระดับขีดความสามารถของคนไทยทั้งระบบ
ปรับตัวอย่างไรในยุคที่ AI กินรวบ
นอกจากนี้ คุณธนวัฒน์ สุธรรมพันธุ์ กรรมการผู้จัดการใหญ่ ไมโครซอฟท์ ประเทศไทย และตลาดใหม่ ได้เสนอมุมมองและสะท้อนภาพพฤติกรรมแรงงานไทยเกี่ยวกับผลกระทบของ AI ที่จะส่งแรงกระแทกซึ่งแตกต่างกันไปในแต่ละกลุ่ม และทุกคนต้องปรับตัวอย่างจริงจัง เช่น
- บัณฑิตจบใหม่ (New Graduates): นี่คือกลุ่มที่เปราะบางที่สุด “คนจบใหม่ต้องมาพร้อมทักษะ AI ไม่งั้นเสี่ยงตกงานทันที” ในขณะที่เด็กยุคใหม่เกิดมาพร้อมกับเทคโนโลยี พวกเขารู้ว่าจะหยิบจับเทคโนโลยีมาใช้ให้เกิดประโยชน์อย่างไร โครงการนี้จึงเข้ามาช่วยติดอาวุธและรับรองมาตรฐานทักษะเพื่อการันตีว่าเด็กจบใหม่จะพร้อมทำงานได้ตั้งแต่วันแรก แม้ว่าในกลุ่มนี้จะมีความกังวลในกลุ่มผู้ปกครองที่อยากให้เด็กเรียนรู้เทคโนโลยีแต่ก็กังวลว่าจะถูกนำไปใช้ในทางที่ผิด คุณธนวัฒน์ แนะนำว่าควรมีแนวทางที่ชัดเจนว่า ควรนำ AI ไปใช้ในทางไหนได้บ้าง เช่น ในห้องเรียนให้เด็กได้พรีเซ็นต์และนำเสนอแนวคิดอย่างเต็มที่ เมื่ออยู่นอกห้องเรียนก็เปิดโอกาสให้เด็กได้คุยกับ AI เพื่อฝึกซ้อมและหาข้อมูลมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด สุดท้ายคนตัดสินก็คือครูในรุปแบบของคะแนนสอบนั่นเอง เพราะการใช้เทคโนโลยี AI ไม่ใช่เรื่องผิดเสมอไปถ้ารู้จักคิดก่อนใช้
- คนทำงานออฟฟิศ (Office Workers): ชีวิตการทำงานแบบเดิมไม่มีวันเหมือนเดิมอีกต่อไป ทุกคนต้องปรับเปลี่ยน Mindset หากกลุ่มนี้ยังใช้ AI แค่ระดับพื้นฐานแบบ “ถาม-ตอบ” ทั่วไป โอกาสที่จะถูกดิสรัปต์มีสูงมาก เพราะเทคโนโลยีปัจจุบันก้าวไปไกลถึงขั้นทำงานแทนเราได้แล้ว ซึ่งคนที่ใช้เทคโนโลยีเก่งๆ เขาจะให้ AI เป็นเสมือนตัวแทนในการทำงานได้ โดยใส่ prompt ด้านข้อมูลส่วนตัวหรือในแง่มุมของการทำงานเข้าไปและโคลนให้เขาสามารถช่วยแก้ไขและเป็นที่ปรึกษาในอีกแง่มุมนึงได้แต่ขั้นสุดท้ายก็ให้ตัวเราเป็นคนอนุมัติก่อนปล่อยงานชิ้นนั้นผ่านไป
- กลุ่มคนทั่วไป : คนกลุ่มนี้ถือว่าเป็นกลุ่มใหญ่ที่สุดและมีโอกาสใช้ AI ให้เกิดประโยชน์ได้น้อยที่สุด แต่ถ้าพวกเขาปรับตัวและนำไปใช้งานจริงจะทำให้เกิดการเติบโตในแง่ GDP สูงสุด เพราะคนกลุ่มนี้เรียกว่าเป็นการกวาดคนจากทุกกลุ่มที่ยังไม่เข้ามาใช้ AI อย่างเต็มที่ ไม่ว่าจะเป็น SME ฟาร์มเมอร์ ร้านอาหารรายย่อย ไปจนถึงกลุ่มคนเบบี้บูมเมอร์ที่เป็นเจ้าของธุรกิจที่กังขาว่าจะลงทุนเทคโนโลยีไปเพื่ออะไร หากพวกเขารู้จักใช้ข้อมูลจาก AI เช่น วิเคราะห์ Food waste หลังปิดร้านอาหาร, วิเคราะห์คุณภาพดินและน้ำในการปลูกพืช, วิเคราะห์ลูกค้าที่ซื้อสินค้าในร้าน สิ่งเหล่านี้ดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กๆ แต่เป็นการเอาข้อมูลที่กระจัดกระจายมาวิเคราะห์ให้เกิดผลประโยชน์สูงสุดแถมยังลดต้นทุนได้ด้วย
นอกจากนี้ การสร้างความตระหนักรู้ ที่ถูกต้องเป็นเรื่องคอขาดบาดตาย คนทั่วไปต้องเรียนรู้ที่จะใช้ AI เพื่อเพิ่มความคิดสร้างสรรค์ เพราะการทำอะไรแบบเดิมๆ ไม่ใช่คำตอบอีกต่อไป ที่สำคัญ “เราจะเชื่อ AI แบบ 100% ไม่ได้” ผู้ใช้งานต้องคิด วิเคราะห์ และตรวจสอบที่มาที่ไปของข้อมูลให้ละเอียดรอบคอบเสมอ
ผนึกกำลัง 4 เสาหลัก: ภาคีเครือข่ายระดับชาติ
โครงการ Microsoft Elevate AI and Jobs for Thailand ไม่ใช่แค่โครงการฝึกอบรมระยะสั้น แต่เป็นการบูรณาการโครงสร้างพื้นฐานระดับประเทศ โดยมีระยะเวลาดำเนินงานเฟสแรก 9 เดือน (ตุลาคม 2569 – มิถุนายน 2570) ครอบคลุม 4 เสาหลัก:
- Workforce Transformation Framework: การจัดตั้งภาคีและจัดทำกรอบการเปลี่ยนผ่านกำลังคน ดึงข้อมูลเชิงลึกด้านแรงงานมาใช้วิเคราะห์ทักษะที่ตลาดต้องการจริง
- AI Curriculum & Standards: พัฒนาหลักสูตรและการรับรองทักษะ AI ตามกรอบมาตรฐานสากล DigComp 2.2 ของสหภาพยุโรป
- Practical Application & Hackathon: จัดกิจกรรมส่งเสริมการประยุกต์ใช้จริง เพื่อให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติและทดโจทย์ปัญหาจริง
- Job Matching: เชื่อมโยงผู้ผ่านการอบรมเข้าสู่การจ้างงานจริง โดยอาศัยฐานข้อมูลจากสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (FTI) และ JobsDB by SEEK
เสียงสะท้อนจากผู้นำขับเคลื่อนไทยสู่มาตรฐาน OECD
ศ. ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ขยับประเด็นสำคัญว่า การพาประเทศไทยก้าวสู่มาตรฐาน OECD มีโจทย์เร่งด่วนในการเตรียมแรงงานให้พร้อมสำหรับโลกยุค AI กระทรวง อว. มุ่งมั่นปฏิรูปการศึกษาระดับอุดมศึกษาผ่านระบบคลังหน่วยกิตแห่งชาติ (National Credit Bank) เพื่อเปลี่ยนความรู้ด้าน AI ให้เป็นการจ้างงานที่มีมูลค่าสูง
ด้าน นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เน้นย้ำหลักการขับเคลื่อนของรัฐบาลผ่านแนวคิด “AI in All, All in AI และ AI for All” โดยอาชีวศึกษาจะทำหน้าที่เป็นด่านหน้า นำหลักสูตรและการรับรองทักษะ AI เข้าสู่ห้องเรียน เพื่อให้เด็กไทยทุกพื้นที่เข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม
ปิดท้ายด้วย มร. เควิน เฟรย์ รองประธาน และประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายสร้างผลกระทบเชิงบวก Microsoft Elevate ที่ระบุว่า โอกาสจาก AI ไม่ได้อยู่ที่การเข้าถึงเทคโนโลยี แต่คือการสร้างทักษะและความมั่นใจให้นำไปใช้ได้อย่างมีความรับผิดชอบ ภายใต้แนวคิดเชื่อมโยงไร้รอยต่อ “จากห้องเรียน สู่มหาวิทยาลัย จนถึงการทำงานจริง”
การเปิดตัว Microsoft Elevate AI and Jobs for Thailand คือหมุดหมายสำคัญที่พิสูจน์ว่าประเทศไทยกำลังเดินหน้าเข้าสู่เกมเศรษฐกิจยุคใหม่อย่างจริงจัง แต่มิติที่ลึกซึ้งกว่านั้นคือ การตระหนักว่าเทคโนโลยีไม่ใช่ยาวิเศษ หากปราศจากการคิดเชิงวิพากษ์ การตรวจสอบข้อมูล และการปรับ Mindset ของคนทำงาน
ในวันที่ AI สามารถทำงานแทนเราได้เกือบทุกมิติ คำถามจึงกลับมาที่ตัวเราเองว่า “วันนี้ คุณพร้อมที่จะยกระดับทักษะตัวเองให้เหนือกว่าการเป็นแค่ผู้ใช้งานทั่วไปแล้วหรือยัง?”
