Writer: 
Share
ในโลกธุรกิจปัจจุบันที่การขับเคลื่อนทุกอย่างพึ่งพิงเทคโนโลยีและข้อมูล อุตสาหกรรมค้าปลีกและค้าส่งต่างต้องเผชิญกับความท้าทายในการบริหารจัดการ Supply Chain ให้มีประสิทธิภาพสูงสุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับสินค้าเกษตรซึ่งเป็นเส้นเลือดใหญ่ของเศรษฐกิจไทยแต่กลับเต็มไปด้วยช่องโหว่และความเหลื่อมล้ำมาอย่างยาวนาน
ล่าสุด บริษัท ซีพี แอ็กซ์ตร้า จำกัด (มหาชน) ผู้ขับเคลื่อนแบรนด์ แม็คโคร และ โลตัส ได้จับมือกับพันธมิตรทั้งภาครัฐและเอกชน เปิดตัวโปรเจกต์ระดับประเทศอย่าง AXTRA AGRI-CONNEXT แพลตฟอร์มแห่งโอกาสที่จะมาลบภาพจำเดิม ๆ ของตลาดสินค้าเกษตร และช่วยเปลี่ยนผ่านเกษตรกรไทยให้ก้าวสู่โมเดิร์นเทรดอย่างแท้จริง
โอกาสที่เข้าไม่ถึง และกำไรที่หายไปกับคนกลาง
ก่อนที่จะไปดูว่าแพลตฟอร์มนี้ทำงานอย่างไร เราต้องกลับมาทำความเข้าใจรากฐานของปัญหาก่อน หากใครที่คลุกคลีกับวงการตลาดสินค้าเกษตรจะทราบดีว่า แม้สินค้าจะมีคุณภาพเยี่ยมเพียงใด แต่การจะนำสินค้าเข้าไปวางขายในห้างค้าปลีกขนาดใหญ่นั้นเปรียบเสมือนการเข็นครกขึ้นภูเขา ซึ่งทางผู้บริหารของซีพี แอ็กซ์ตร้า ได้สรุปจุดอ่อนสำคัญของเกษตรกรไทยไว้ 3 ประการหลักประกอบด้วย
- การขาดช่องทางเข้าถึงตลาด: เกษตรกรจำนวนมากมีสินค้าที่ดีแต่ไม่รู้กระบวนการในการติดต่อหรือนำสินค้าเข้าสู่โมเดิร์นเทรด
- การพึ่งพาคนกลางและสูญเสียมาร์จิ้น: เมื่อหาช่องทางไม่เจอ เกษตรกรจึงต้องพึ่งพาระบบพ่อค้าคนกลาง ส่งผลให้ถูกกดราคาและสูญเสียผลกำไรที่ควรจะได้ไปอย่างน่าเสียดาย
- การพัฒนาสินค้าไม่ตรงความต้องการตลาด: เกษตรกรผลิตสินค้าได้ดี แต่ขาดข้อมูลเชิงลึกด้านการตลาด ทำให้สินค้าไม่ตอบโจทย์ผู้บริโภคยุคใหม่ และยากที่จะต่อยอดทางธุรกิจ
ปัญหาเหล่านี้ไม่ได้ส่งผลกระทบแค่ฝั่งผู้ผลิต แต่ยังกระทบมาถึงฝั่งผู้บริโภคที่ต้องการสินค้าคุณภาพสูง ปลอดภัย และสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ซึ่งระบบเดิมไม่สามารถตอบสนองความต้องการจุดนี้ได้อย่างสมบูรณ์
AXTRA AGRI-CONNEXT แก้ปัญหาด้วย Digital Platform ตลอด 24 ชั่วโมง
เพื่อทลายกำแพงเหล่านี้ ซีพี แอ็กซ์ตร้า จึงได้เปิดตัว AXTRA AGRI-CONNEXT ซึ่งทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมโดยตรงระหว่าง เกษตรกร และ ฝ่ายจัดซื้อ ของแม็คโครและโลตัส แพลตฟอร์มนี้ถูกออกแบบมาเพื่อทำลายข้อจำกัดด้านเวลาและสถานที่อย่างสิ้นเชิง
“ซีพี แอ็กซ์ตร้าเชื่อว่า โอกาสที่ดี ควรเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม จึงพัฒนาแพลตฟอร์มแห่งโอกาส ระบบออนไลน์ 24 ชั่วโมง ลดข้อจำกัดและขั้นตอนที่ซับซ้อน เพิ่มความรวดเร็วในการทำธุรกิจ และสร้างโอกาสได้จริง” ศิริพร เดชสิงห์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร สายงานความยั่งยืนและสื่อสารองค์กร บริษัท ซีพี แอ็กซ์ตร้า จำกัด (มหาชน) กล่าว
กลไกการทำงานนั้นตอบโจทย์ผู้ใช้อย่างตรงไปตรงมา เกษตรกรไม่จำเป็นต้องเดินทางข้ามจังหวัดมายังสำนักงานใหญ่เพื่อเสนอสินค้าอีกต่อไป พวกเขาสามารถอัปโหลดรูปภาพ ระบุราคา และแนบเอกสารรับรองมาตรฐานต่าง ๆ เช่น อย. หรือใบรับรองอื่น ๆ เข้าสู่ระบบได้ทันทีตลอด 24 ชั่วโมง สิ่งนี้คือการทำ Digital Transformation ในระดับปฏิบัติการที่ช่วยลดต้นทุนแฝงให้กับเกษตรกรได้อย่างมหาศาล
สร้าง Supply Chain Ecosystem ที่แข็งแกร่ง
ความน่าสนใจในเชิงกลยุทธ์ของโปรเจกต์นี้ คือการไม่ได้มองตัวเองเป็นเพียงแค่ Marketplace ที่รอรับของดีแล้วคัดของเสียทิ้ง แต่เป็นการทำ Supplier Development อย่างเป็นระบบ
- หน่วยงาน CP Seeding: สำหรับเกษตรกรที่นำเสนอสินค้าเข้ามาแล้วมีความน่าสนใจ แต่อาจจะยังมีข้อบกพร่องเรื่องมาตรฐานโรงงานหรือขาดเอกสารรับรองบางอย่าง ซีพี แอ็กซ์ตร้า จะไม่ปิดประตูใส่ แต่จะมีหน่วยงานที่เรียกว่า CP Seeding เข้าไปให้คำปรึกษาและพัฒนาศักยภาพเฉพาะจุด เพื่อยกระดับให้เกษตรกรรายนั้นผ่านเกณฑ์มาตรฐานและสามารถเป็นคู่ค้ากันได้ในที่สุด
- ผสานกำลังทีมภูมิภาค (RSM/RMM): แม้ระบบหน้าบ้านจะเป็นดิจิทัล แต่หลังบ้านยังคงมีกระบวนการตรวจสอบคุณภาพที่รัดกุม เมื่อมีข้อมูลสินค้าน่าสนใจเข้ามาในระบบ ทีมผู้จัดการระดับภูมิภาคจะลงพื้นที่ไปตรวจสอบคุณภาพสินค้าจริงที่สวนหรือฟาร์ม นี่คือการผสานระหว่างระบบ Online และ On-ground อย่างมีประสิทธิภาพ
- ระบบตรวจสอบย้อนกลับ i-Trace: แพลตฟอร์มนี้ยังให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของผู้บริโภค ด้วยการนำระบบ i-Trace มาใช้ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า ผู้บริโภคเพียงสแกน QR Code ก็จะทราบข้อมูลตั้งแต่แหล่งที่มา สถานที่ปลูก และมาตรฐานการผลิต ซึ่งนี่คือเทรนด์หลักของวงการอาหารทั่วโลกที่กำลังมุ่งไป
ภาครัฐและเอกชนจับมือขับเคลื่อนตลาด
การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างระดับชาตินี้ไม่สามารถสำเร็จได้ด้วยภาคเอกชนเพียงรายเดียว งานนี้เราจึงได้เห็นการผนึกกำลังจากหน่วยงานรัฐและเอกชนที่ดูแลตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ไปจนถึงปลายน้ำ
จิราวุฒิ สุวรรณอาจ รองอธิบดีกรมการค้าภายใน มองว่าการเชื่อมโยงตลาดโดยตรงผ่านแพลตฟอร์มนี้ จะช่วยลดขั้นตอนของคนกลาง ทำให้เกิดราคาที่เป็นธรรม และมาร์จิ้นหรือกำไรจะตกถึงมือเกษตรกรอย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย กรมการค้าภายในยังพร้อมสนับสนุนการประชาสัมพันธ์ด้วยการเชื่อมโยงแพลตฟอร์มเข้ากับช่องทางของกรมอีกด้วย
ด้านต้นน้ำอย่าง กรมส่งเสริมการเกษตร โดย วีรศักดิ์ บุญเชิญ รองอธิบดีฯ ได้เน้นย้ำถึงการใช้แพลตฟอร์มนี้เป็นทางลัดด้านการตลาด ซึ่งสอดรับกับภารกิจของกรมในการปั้นเกษตรกรไทยให้เป็น Smart Farmer ที่ผลิตสินค้าคุณภาพและตรงใจตลาดปลายทาง
ในส่วนของกลุ่มสหกรณ์ ภักดี จันทร์เกษ รองอธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ มองว่านี่คือนวัตกรรมที่เข้ามาตอบโจทย์นโยบาย ตลาดนำ นวัตกรรมเสริม เพิ่มรายได้ แพลตฟอร์มนี้จะช่วยเสริมศักยภาพให้กลุ่มสหกรณ์สามารถกระจายสินค้าเข้าสู่ตลาดสมัยใหม่ได้ดียิ่งขึ้น
และในมุมมองของภาคธุรกิจ วิบูลย์ สุภัครพงษ์กุล รองประธานกรรมการ หอการค้าไทย สะท้อนว่าแพลตฟอร์มนี้จะช่วยให้ SME และ Young Smart Farmer สามารถขยายโอกาสทางการค้า ไม่ใช่แค่ในประเทศ แต่เป็นบันไดก้าวสำคัญสู่ตลาดต่างประเทศในอนาคต
การลงมือทำครั้งนี้ไม่ใช่แค่ CSR หรือการทำบุญเอาหน้า แต่ขับเคลื่อนด้วยเป้าหมายทางธุรกิจที่ชัดเจน โดย ซีพี แอ็กซ์ตร้า ตั้งเป้าหมายในการรับซื้อสินค้าเกษตรผ่านแพลตฟอร์มในปี 2569 ไว้สูงถึง 30,000 ตัน ซึ่งคิดเป็นมูลค่ารับซื้อกว่า 35,000 ล้านบาท ตัวเลขนี้สะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นในการทำให้แพลตฟอร์มนี้เป็นศูนย์รวมเกษตรกรและ SME ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศอย่างแท้จริง
Thumbsup มองว่า จากข้อมูลทั้งหมด จะเห็นได้ว่า AXTRA AGRI-CONNEXT ไม่ใช่เพียงแค่หน้าเว็บไซต์สำหรับลงประกาศขายสินค้า แต่คือความพยายามในการ Re-engineer กระบวนการจัดซื้อสินค้าเกษตรใหม่ทั้งระบบ การตัดตัวกลางออกแล้วใช้ดิจิทัลเข้ามาเชื่อมต่อ เป็นการดึง Value ที่เคยตกหล่นอยู่กลางทาง กลับมามอบให้ทั้งผู้ผลิตในรูปแบบของกำไรที่เพิ่มขึ้น และผู้บริโภคในรูปแบบของคุณภาพและความโปร่งใส
สิ่งที่น่าจับตามองต่อไปคือ อัตราการเปิดรับของเกษตรกรไทยในการใช้งานแพลตฟอร์มนี้ ว่าจะสามารถทะลวงข้อจำกัดทางความคุ้นเคยเดิม ๆ ได้รวดเร็วเพียงใด แต่ที่แน่ ๆ การขยับตัวของพี่ใหญ่ในวงการค้าปลีกครั้งนี้ จะเป็นการเซ็ตมาตรฐานใหม่ให้ห่วงโซ่อุปทานสินค้าเกษตรไทยต้องตื่นตัวและปรับวิถีการทำงานให้ทันโลกดิจิทัลอย่างปฏิเสธไม่ได้
อ่านเพิ่มเติม
