Writer: 
Share
ภาพจำของคนทำงานวัยเกษียณกำลังจะเปลี่ยนไปตลอดกาล เมื่อประเทศไทยกำลังเดินหน้าเข้าสู่ ‘สังคมสูงวัยระดับสุดยอด’ (Super Aged Society) อย่างเต็มรูปแบบภายในปี 2573 ตัวเลขทางประชากรศาสตร์นี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่สถิติบนหน้ากระดาษ แต่คือ ‘สึนามิลูกใหญ่’ ที่กำลังพัดเข้าถล่มตลาดแรงงานไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ คำถามคือ องค์กรของคุณพร้อมหรือยังกับการรับมือวิกฤตขาดแคลนคนรุ่นใหม่
ท่ามกลางสมรภูมิการแย่งชิงทาเลนต์ที่ดุเดือด Jobsdb by SEEK แพลตฟอร์มหางานชั้นนำ ได้ออกมาเผยอินไซต์ที่น่าสนใจและเป็นการสะกิดเตือนให้หลายองค์กรต้องกลับมาทบทวนกลยุทธ์ HR กันใหม่ โดยชี้ให้เห็นว่า กลุ่มคนทำงานวัย Silver Age (อายุ 50-60 ปีขึ้นไป) ไม่ใช่กลุ่มคนที่กำลังจะหมดไฟหรือรอวันเกษียณอายุ แต่พวกเขาคือ ‘The New Premium’ หรือทรัพยากรบุคคลระดับพรีเมียมที่เปี่ยมไปด้วยมูลค่า และเป็นกุญแจสำคัญที่องค์กรต่างๆ ไม่ควรมองข้ามเป็นอันขาด
ทำไม Silver Age ถึงเป็น The New Premium ของตลาดแรงงาน
คุณดวงพร พรหมอ่อน กรรมการผู้จัดการ Jobsdb by SEEK ได้ฉายภาพให้เห็นถึงศักยภาพที่ซ่อนอยู่ของคนรุ่นใหญ่ว่า คนกลุ่มนี้เปรียบเสมือน ‘ขุมทรัพย์ทางปัญญา’ ที่องค์กรไม่สามารถหาได้จากการจ้างพนักงานจบใหม่หรือคนทำงานในระดับ Entry-level โดยจุดแข็งที่ทำให้บุคลากรวัย Silver Age กลายเป็นความพรีเมียมที่ตลาดต้องการ มีดังนี้:
- ประสบการณ์และวิสัยทัศน์ที่ผ่านการเจียระไน : คนกลุ่มนี้ผ่านร้อนผ่านหนาวในโลกธุรกิจมาหลายทศวรรษ เคยเผชิญกับวิกฤตเศรษฐกิจมาแล้วหลายระลอก ทำให้มีทักษะในการมองภาพรวมและสามารถคาดการณ์ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างแม่นยำ
- เครือข่ายและคอนเนกชันที่ทรงพลัง : ในโลกธุรกิจ “Who you know” มักสำคัญพอๆ กับ “What you know” คนวัยนี้ได้สั่งสมเครือข่ายทางวิชาชีพ พาร์ทเนอร์ และสายสัมพันธ์ทางธุรกิจมาอย่างยาวนาน ซึ่งเป็นทางลัดสำคัญที่ช่วยให้องค์กรต่อยอดธุรกิจได้รวดเร็วขึ้น
- วุฒิภาวะทางอารมณ์และสติ : ด้วยวัยวุฒิที่มากขึ้น ทำให้พวกเขามีความนิ่ง รับมือกับสถานการณ์ที่ซับซ้อน แรงกดดัน และความเปลี่ยนแปลงได้ดีเยี่ยม ซึ่งเป็น Soft Skill ที่จำเป็นมากในยุค BANI World (ยุคที่เปราะบาง คาดเดายาก)
- สุดยอด ‘พี่เลี้ยง’ : องค์กรสามารถใช้ประโยชน์จากคนกลุ่มนี้ในฐานะผู้ถ่ายทอดความรู้และให้คำแนะนำทางลัดแก่พนักงานรุ่นใหม่ (Gen Y, Gen Z) ทำให้เกิดการผสมผสานระหว่าง ‘ประสบการณ์อันเก๋าเกม’ ของคนรุ่นใหญ่ กับ ‘พลังและความคิดสร้างสรรค์’ ของคนรุ่นใหม่
ถึงเวลาปรับ Mindset จาก ‘การจ้างงานชั่วคราว’ สู่ ‘การสร้างคุณค่าอย่างยั่งยืน’
เมื่อเห็นถึงศักยภาพที่ล้นเหลือแล้ว สิ่งที่องค์กรต้องทำอย่างเร่งด่วนคือ ‘การรื้อถอนอคติเรื่องอายุ’ องค์กรจำเป็นต้องปรับ Mindset ด้านการสรรหาบุคลากรเสียใหม่ โดยมองข้ามตัวเลขของอายุ และหันมาให้ความสำคัญกับทัศนคติที่พร้อมเรียนรู้แทน
นอกจากนี้ มุมมองต่อพนักงานสูงวัยต้องเปลี่ยนจากการมองเป็นเพียง ‘การจ้างงานชั่วคราวหลังเกษียณ’ หรือ ‘งานจิตอาสา’ ไปสู่ ‘การดึงประสบการณ์มาสร้างมูลค่าทางธุรกิจ’ ซึ่งสิ่งนี้จะเกิดขึ้นได้ องค์กรต้องออกแบบและสร้างสภาพแวดล้อม ที่เอื้อต่อการทำงานของกลุ่ม Silver Age อย่างเป็นรูปธรรม ได้แก่
- สวัสดิการที่ตอบโจทย์เฉพาะกลุ่ม: ยกเลิกสวัสดิการแบบเหมารวมและหันมาใช้สวัสดิการที่ตรงจุด เช่น โปรแกรมการดูแลสุขภาพเชิงป้องกันที่เหมาะกับวัย, ประกันสุขภาพที่ครอบคลุมโรคเฉพาะทาง หรือวันลาเพื่อดูแลสมาชิกในครอบครัว
- การออกแบบงานที่ยืดหยุ่น: ออกแบบรูปแบบการทำงานที่ไม่ตึงเครียดหรือใช้แรงกายหนักจนเกินไป เช่น การอนุญาตให้ทำงานแบบ Hybrid, การลดชั่วโมงการทำงานหรือการปรับบทบาทไปสู่งานเชิงกลยุทธ์และการให้คำปรึกษามากกว่างานปฏิบัติการ
- ลดช่องว่างทางเทคโนโลยี: สนับสนุนและจัดอบรม Upskill/Reskill ให้คนกลุ่มนี้สามารถทำงานร่วมกับเทคโนโลยีใหม่ๆ หรือเครื่องมือ AI ได้อย่างราบรื่น โดยไม่รู้สึกแปลกแยกหรือถูกทิ้งไว้ข้างหลัง
- วัฒนธรรมองค์กรที่เปิดรับความหลากหลาย: สร้างพื้นที่ปลอดภัยให้พนักงานทุกเจเนอเรชันสามารถทำงานร่วมกัน รับฟังความคิดเห็นซึ่งกันและกัน เพื่อรักษาบุคลากรคุณภาพไว้กับองค์กรให้นานที่สุด
ตลาดแรงงานปี 2026 ยุคแห่งการ ‘เจียระไนสมบัติที่มีอยู่’
เทรนด์ที่กำลังจะเกิดขึ้นในระยะเวลาอันใกล้นี้คือ ตลาดแรงงานไทยจะไม่ใช่สนามของการ “วิ่งหาคนใหม่” ตลอดเวลาอีกต่อไป แต่จะเป็นยุคของการ “เจียระไนสมบัติที่มีอยู่” ให้มีมูลค่าสูงสุด องค์กรที่ประสบความสำเร็จคือองค์กรที่สามารถผลักดันให้คนทำงานรุ่นใหญ่ใช้จุดแข็งของตนเอง มาเสริมความแข็งแกร่งให้กับธุรกิจได้อย่างเต็มศักยภาพ
จับตาเทรนด์ Silver Freelancer เมื่อคนรุ่นใหญ่ผันตัวเข้าสู่ Gig Economy
นอกจากในมุมของการเป็นพนักงานประจำแล้ว ข้อมูลจาก Jobsdb by SEEK ยังพบมูฟเมนต์ที่น่าจับตามอง นั่นคือการเติบโตของกลุ่ม ‘Silver Freelancer’ หรือคนทำงานรุ่นใหญ่ที่นำเอาความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านมาเปลี่ยนเป็นรายได้ โดยมีจุดประสงค์หลักเพื่อ ‘ยกระดับคุณภาพชีวิต’ และเลือกทำงานที่ ‘ตอบโจทย์ความถนัด’ โดยไม่ต้องผูกมัดกับองค์กรใดองค์กรหนึ่ง ซึ่งแบ่งกลุ่มงานยอดฮิตออกได้ดังนี้
- งานที่ต้องใช้ความเชี่ยวชาญระดับสูง: เช่น ที่ปรึกษาอิสระ, ที่ปรึกษาทางกฎหมายหรือบัญชี, ครูพิเศษ, ติวเตอร์ หรือวิทยากรบรรยาย งานกลุ่มนี้ต้องอาศัยชั่วโมงบินที่สูง ซึ่งเป็นสิ่งที่ AI หรือเด็กจบใหม่ทดแทนได้ยาก
- งานที่ต้องใช้ความใจเย็นและวุฒิภาวะ : เช่น งานบริการลูกค้า, งานดูแลให้คำปรึกษา ความนิ่งและประสบการณ์ชีวิตช่วยให้พวกเขารับมือกับลูกค้าที่หลากหลายอารมณ์ได้ดีกว่า
- งานที่ต้องใช้ความละเอียดรอบคอบ: เช่น งานธุรการเอกสาร, งานแปลภาษา, งานบัญชีและการเงินเบื้องต้น ความพิถีพิถันและรอบคอบคืออาวุธสำคัญของคนวัยนี้
- งานยุคดิจิทัลและการเป็นนายตัวเอง : ผู้สูงวัยจำนวนมากก้าวข้ามขีดจำกัดทางเทคโนโลยี ผันตัวมาเปิดร้านขายของออนไลน์ ทำการตลาดผ่านโซเชียลมีเดีย หรือดำเนินธุรกิจ SME ขนาดเล็กของตัวเอง ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า Active Aging มีอยู่จริงในสังคมไทย
การมาถึงของ Super Aged Society ไม่ใช่วิกฤตหากเรารู้จักปรับตัว กลุ่ม Silver Age คือฟันเฟืองชิ้นสำคัญที่จะช่วยพยุงและขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยในทศวรรษหน้า องค์กรที่มองเห็นโอกาสและปรับกลยุทธ์เพื่อดึงดูด ‘The New Premium’ เหล่านี้ได้ก่อน ย่อมได้เปรียบในสมรภูมิธุรกิจที่ทรัพยากรมนุษย์มีค่าดั่งทองคำ ถึงเวลาแล้วที่คุณจะต้องตั้งคำถามว่า “บริษัทของคุณ มีพื้นที่ให้คนเก๋าเกมเหล่านี้ ได้แสดงฝีมือแล้วหรือยัง?”
