ในยุคที่เรามีสมองที่สองอย่าง Google, ChatGPT หรือ Notion คอยจดจำทุกอย่างแทนเรา คำถามที่หลายคนอาจสงสัยคือ เรายังจำเป็นต้องฝึกความจำอยู่อีกเหรอ? คำตอบคือ จำเป็นกว่าที่เคย
ลองจินตนาการดูว่า ถ้าคุณต้องเข้าห้องประชุมเพื่อพรีเซนต์งานสำคัญ หรือต้องเจรจาธุรกิจกับพาร์ทเนอร์ แล้วต้องคอยเปิดดูโพย หรือเสิร์ชข้อมูลต่อหน้าคู่สนทนาตลอดเวลา ความน่าเชื่อถือของคุณจะเหลือเท่าไหร่? หรือถ้าคุณเป็นหมอผ่าตัดที่ต้องเปิดตำราดูระหว่างลงมีด คนไข้คงไม่ไว้ใจแน่ ๆ
Kevin Horsley ผู้เขียน Unlimited Memory ย้ำชัดเจนว่า มนุษย์จะไม่มีตัวตนเลยหากไร้ซึ่งความจำ เพราะความจำคือรากฐานของการเรียนรู้ การตัดสินใจ และความคิดสร้างสรรค์ ข้อมูลที่เราจำได้คือวัตถุดิบที่สมองนำมาเชื่อมโยงจนเกิดเป็นไอเดียใหม่ ๆ
วันนี้ Thumbsup จึงสรุปสาระสำคัญจากหนังสือเล่มนี้ มาดูกันว่าเราจะเปลี่ยนสมองธรรมดา ให้กลายเป็น Super Computer ได้อย่างไร

เลิกโทษโชคชะตา แต่จงเปลี่ยน Mindset
หลายคนเชื่อว่า ฉันเป็นคนขี้ลืมมาตั้งแต่เกิด หรือแก่แล้วความจำไม่ดี
Kevin Horsley บอกว่านั่นคือข้ออ้างที่อันตรายที่สุด ข้ออ้างมีหน้าที่เดียวคือขัดขวางไม่ให้คุณพัฒนา การที่คุณจำไม่ได้ ไม่ใช่เพราะฮาร์ดแวร์ในหัวคุณไม่ดี แต่เพราะคุณยังไม่ได้ลงโปรแกรมที่ถูกต้องต่างหาก
สิ่งที่ฉุดรั้งเราไว้มักจะเป็น
- ความเชื่อว่าตัวเองทำไม่ได้: คิดไปเองว่าเราหัวช้า
- การโทษปัจจัยภายนอก: งานยุ่งเกินไป เครียดเกินไป
- ความคิดว่าสายเกินแก้: อายุเท่านี้แล้ว คงฝึกไม่ทัน
เมื่อคุณโฟกัสที่ข้อจำกัด ข้อจำกัดนั้นจะมีอำนาจเหนือชีวิตคุณทันที
การจะมีความจำที่ดี ต้องเริ่มที่การ Concentration หรือ การจดจ่อ ซึ่งไม่ใช่เวทมนตร์ แต่เป็นทักษะที่ฝึกฝนได้ เหมือนกล้ามเนื้อที่ต้องการการออกกำลังกาย
ลองเริ่มต้นด้วยการหยุด Multitasking งานวิจัยยืนยันแล้วว่าการทำหลายอย่างพร้อมกันทำให้ IQ ลดลง และทำให้สมองล้า การโฟกัสทีละอย่างคือจุดเริ่มต้นของความจำที่เป็นเลิศ
เปลี่ยนข้อมูลให้น่าจดจำด้วยหลักการ SEE
ทำไมเราถึงจำฉากในหนังที่เพิ่งดูได้แม่นยำ แต่จำเนื้อหาในหนังสือเรียนที่เพิ่งอ่านไม่ได้? เพราะสมองของเราไม่ได้ถูกออกแบบมาให้จำ ตัวหนังสือ หรือ เสียง ได้ดีนัก แต่สมองเรารัก ภาพ และ จินตนาการ
Kevin เสนอเทคนิคที่เรียกว่า SEE Principle เพื่อเปลี่ยนข้อมูลน่าเบื่อให้มีชีวิตชีวา
- S – Senses (ประสาทสัมผัส): อย่าแค่จำ แต่จงรู้สึก จินตนาการถึงภาพ เสียง กลิ่น รสสัมผัส ของสิ่งที่จะจำ
- E – Exaggeration (ความเกินจริง): สมองมักจะลืมเรื่องธรรมดา แต่จะจำเรื่องแปลกประหลาดได้แม่นยำ ลองจินตนาการภาพให้ใหญ่เวอร์ ๆ ตลก หรือพิลึกกึกกือเข้าไว้
- E – Energize (ใส่พลังงาน): ทำให้ภาพในหัวมันเคลื่อนไหวได้ ร้องเพลงได้ เต้นระบำได้
ตัวอย่างการใช้งาน เช่น สมมติคุณต้องจำว่า เอเธนส์ คือเมืองหลวงของกรีซ
- ลองแปลงคำว่า “เอเธนส์” เป็นคำที่เสียงคล้ายกัน เช่น Eight Hens
- จินตนาการว่ามีไก่ยักษ์ 8 ตัว กำลังเต้นระบำอยู่ที่ชายหาดในประเทศกรีซ
- ยิ่งภาพประหลาดเท่าไหร่ คุณจะยิ่งจำได้แม่นขึ้นเท่านั้น!
เทคนิคจำชื่อคนด้วย 4 Cs คือทักษะทองคำของนักธุรกิจ
ปัญหาคลาสสิกของคนทำงานคือ เจอหน้าแล้วนึกชื่อไม่ออก ซึ่งอาจทำให้เสียโอกาสในการสร้าง Connection ไปอย่างน่าเสียดาย ลองใช้สูตร 4 Cs นี้ดู
- Concentrate (จดจ่อ): หยุดคิดเรื่องอื่นตอนเขาแนะนำตัว ตั้งใจฟังชื่อนั้นจริง ๆ
- Create (สร้างภาพ): แปลงชื่อเขาเป็นภาพในหัว เช่น ถ้าเขาชื่อคุณกบจินตนาการเห็นกบตัวใหญ่เกาะอยู่บนไหล่เขา
- Connect (เชื่อมโยง): ผูกภาพนั้นเข้ากับใบหน้าของเขา หรือสถานที่ที่เจอกัน
- Continuously Use (ใช้ต่อเนื่อง): เรียกชื่อเขาซ้ำ ๆ ระหว่างสนทนา เพื่อตอกย้ำความจำ
จำไว้ว่า ชื่อของคนคนนั้น คือเสียงที่ไพเราะและสำคัญที่สุดสำหรับเขา
จัดระเบียบสมองด้วย Journey Method
เคยสงสัยไหมว่านักแข่งความจำเขาสามารถจำไพ่ทั้งสำรับ หรือจำตัวเลขเป็นร้อยหลักได้อย่างไร? เขาใช้เทคนิคที่เรียกว่า Journey Method หรือ การเดินทางในจินตนาการ
หลักการคือการใช้ Long-Term Memory หรือ LTM ที่เราจำได้แม่นอยู่แล้ว เช่น ผังบ้านของคุณ ทางเดินไปทำงาน มาช่วยแบกรับ Short-Term Memory หรือ STM ที่เพิ่งรับเข้ามา โดยมีวิธีทำดังนี้
- นึกภาพสถานที่ที่คุณคุ้นเคย เช่น บ้านของคุณ
- กำหนดจุดต่าง ๆ ในบ้านตามลำดับ เช่น ประตูหน้า -> โซฟา -> ทีวี -> ตู้เย็น
- เอาสิ่งที่คุณต้องการจำ เช่น หัวข้อที่จะพรีเซนต์งาน ไปวางไว้ตามจุดต่าง ๆ ในจินตนาการ
- เมื่อถึงเวลาต้องนึกข้อมูล ก็แค่เดินสำรวจบ้านในหัว คุณก็จะเจอข้อมูลวางรออยู่ตรงนั้น
ความมีวินัยคือกุญแจดอกสุดท้าย
ต่อให้มีเทคนิคดีแค่ไหน ถ้าขาด การทบทวน ข้อมูลก็จะเลือนหายไปอยู่ดี Kevin แนะนำระบบ Spaced Repetition หรือการทบทวนเป็นระยะ
- ทบทวนทันทีหลังจากเรียนรู้ 1 ชั่วโมง
- ทบทวนอีกครั้งใน 1 วัน
- 3 วัน
- 1 สัปดาห์
- 1 เดือน
- 3 เดือน
การทำแบบนี้จะย้ายข้อมูลจากความจำระยะสั้น ไปสู่ความจำระยะยาวถาวร ซึ่งนี่แหละคือนิยามของคำว่า Unlimited Memory
Thumbsup มองว่า การมีความจำที่ดีไม่ใช่พรสวรรค์ แต่เป็นทักษะที่ใคร ๆ ก็สร้างได้ และในโลกธุรกิจที่ข้อมูลท่วมท้น คนที่สามารถจดจำ กลั่นกรอง และดึงข้อมูลออกมาใช้ได้ทันท่วงที คือคนที่จะได้เปรียบที่สุด
อย่าปล่อยให้สมองของคุณเป็นแค่ฮาร์ดดิสก์ที่รอวันเต็ม แต่จงอัปเกรดมันให้เป็น Super Processor ด้วยเทคนิคเหล่านี้ เริ่มต้นง่าย ๆ วันนี้ ด้วยการเลิกพูดว่า ฉันขี้ลืม แล้วเปลี่ยนเป็นถามตัวเองว่า ฉันจะจำเรื่องนี้ให้สนุกขึ้นได้อย่างไร?
ลองหยิบรายชื่อลูกค้า หรือศัพท์เทคนิคที่คุณมักลืมบ่อย ๆ มา 5 คำ แล้วลองใช้เทคนิค SEE สร้างภาพจำดูสิ รับรองว่าคุณจะแปลกใจกับผลลัพธ์แน่นอน!
อ่านเพิ่มเติม



