คนยุคใหม่ไม่เคารพ “ความอาวุโส” อีกแล้ว คนทำงานรุ่นใหม่นับถือรุ่นใหญ่ไม่ถึง 30%

Highlight

Writer:

LadyBee

July 20, 2026

Share

• Facebook
• Twitter
• Line

หากพูดถึงวัฒนธรรมการทำงานในประเทศญี่ปุ่น ภาพจำที่หลายคนคุ้นเคยคือ “ระบบอาวุโส” และการให้ความเคารพผู้มีวัยวุฒิสูงกว่าอย่างเคร่งครัด อย่างไรก็ตาม ในยุคที่โลกธุรกิจขับเคลื่อนด้วยความเร็ว ผลงาน และทักษะสมัยใหม่ ค่านิยมเดิมๆ กำลังถูกท้าทายอย่างหนักจากคนรุ่นใหม่ในองค์กร

ผลสำรวจล่าสุดจากสื่อญี่ปุ่นได้เผยให้เห็นตัวเลขที่น่าตกใจว่า พนักงานรุ่นใหม่ส่วนใหญ่มีความเคารพนับถือต่อเพื่อนร่วมงานรุ่นใหญ่ไม่ถึง 30% เท่านั้น พร้อมสะท้อนภาพสะเทือนใจที่ว่า รุ่นใหญ่จำนวนไม่น้อยถูกมองว่า “ไม่ได้สร้างประโยชน์อะไรเป็นพิเศษให้กับองค์กร”

วิกฤต “ความเคารพ” ในออฟฟิศญี่ปุ่น

ก่อนหน้านี้ ผลสำรวจกลุ่มตัวอย่าง 300 คนพบว่า เกือบครึ่งหนึ่งระบุว่าในบริษัทของพวกตนมี “คุณลุงในออฟฟิศ” (Oji-san) ที่แทบไม่ได้ทำอะไรเลยตั้งหน้าตั้งตาทำงานไปวันๆ และเมื่อนิตยสาร Spa ของญี่ปุ่น ได้ทำการสำรวจมุมมองของคนทำงานวัย 20–49 ปี จำนวน 2,000 คน เกี่ยวกับระดับความเคารพต่อ “พนักงานรุ่นใหญ่” (อายุ 50 ปีขึ้นไป) ผลลัพธ์ที่ได้กลับยิ่งตอกย้ำช่องว่างระหว่างวัยในองค์กรอย่างชัดเจน

เมื่อถามว่า “คุณเคารพเพื่อนร่วมงานรุ่นใหญ่ในบริษัทคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์?” ผลลัพธ์ที่ได้คือ

• เคารพน้อยกว่า 10%: คิดเป็น 26.8% ของผู้ตอบแบบสอบถาม
• เคารพระหว่าง 10% – 30%: คิดเป็น 27.9% ของผู้ตอบแบบสอบถาม
• เคารพระหว่าง 30% – 50%: คิดเป็น 22.1% ของผู้ตอบแบบสอบถาม
• เคารพระหว่าง 50% – 70%: คิดเป็น 16.0% ของผู้ตอบแบบสอบถาม
• เคารพระหว่าง 70% – 90%: คิดเป็น 5.0% ของผู้ตอบแบบสอบถาม
• เคารพมากกว่า 90% ขึ้นไป: มีเพียง 2.2% เท่านั้น

ข้อสังเกตสำคัญ: คนทำงานรุ่นใหม่เกินกว่าครึ่ง (54.7%) ยอมรับว่าพวกเขานับถือรุ่นใหญ่ในบริษัท ไม่ถึง 30% และมีเพียง 23.2% เท่านั้น ที่รู้สึกเคารพเพื่อนร่วมงานรุ่นเก๋าเป็นส่วนใหญ่ (เกิน 50% ขึ้นไป)

ไร้ผลงาน ไร้บทบาท? เหตุผลที่รุ่นน้องมองว่ารุ่นใหญ่ “ไม่ได้ช่วยอะไร”

เมื่อแบบสอบถามเจาะลึกต่อไปถึง “สิ่งที่พนักงานรุ่นใหญ่สร้างประโยชน์ให้กับองค์กร (Positive Contributions)” ผลคำตอบที่ออกมากลับกลายเป็นโจทย์ที่ยากสำหรับผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่ โดยสรุปได้ดังนี้:

น่าสนใจว่า กว่า 55% มองว่าพี่ใหญ่ในออฟฟิศไม่มีบทบาทหรือคุณค่าที่โดดเด่น และตัวเลข 6.3% ที่มองว่า “ข้อดีคือไม่รังแกหรือใช้อำนาจข่มขู่น้องๆ” สะท้อนให้เห็นว่า บรรทัดฐานความคาดหวังของพนักงานยุคใหม่ต่อรุ่นใหญ่นั้นลดต่ำลงมาจนถึงขั้นที่ว่า แค่ไม่สร้างปัญหาหรือรังแกใครก็นับเป็นเรื่องน่าชื่นชมแล้ว

อคติจากสื่อ หรือวิกฤตวัฒนธรรมองค์กรจริง?

ในมุมมองของการวิเคราะห์ข้อมูล เราต้องพิจารณาบริบทของแบบสอบถามชิ้นนี้ด้วยเช่นกัน

1. ข้อจำกัดของกลุ่มตัวอย่าง: จำนวน 2,000 คนอาจยังไม่ใช่ตัวแทนของคนทำงานทั่วประเทศญี่ปุ่นทั้งหมด
2. บริบทของสื่อ: นิตยสาร Spa มีลักษณะเป็นสื่อที่เน้นประเด็นหวือหวา ข่าวฉาว และประเด็นดราม่าในสังคม กลุ่มผู้อ่านประจำจึงอาจมีแนวโน้มมองปฏิสัมพันธ์ในสังคมในมุมมองเชิงลบมากกว่าปกติ

อย่างไรก็ตาม แม้ผลสำรวจอาจมีความ Bias อยู่บ้าง แต่มันได้สะท้อน “รอยร้าว” ในระบบการทำงานแบบโบราณของญี่ปุ่นอย่างปฏิเสธไม่ได้ ในประเทศที่เคยขึ้นชื่อเรื่องการเคารพผู้สูงวัยอย่างเคร่งครัด ผลลัพธ์นี้เป็นเครื่องตอกย้ำว่า “อายุและอายุงาน ไม่ใช่สิ่งที่ประกันความเคารพอีกต่อไป”

บทเรียนสำหรับ HR และผู้นำองค์กรยุคใหม่

ปรากฏการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในญี่ปุ่นเท่านั้น แต่กำลังกลายเป็นโจทย์ใหญ่ขององค์กรทั่วโลกรวมถึงประเทศไทย เมื่อองค์กรต้องรับมือกับ Multi-Generational Workplace (สถานที่ทำงานที่มีคนหลายเจนรวมกัน):

• Respect is Earned, Not Given: ความเคารพไม่ได้มาพร้อมตำแหน่งหรืออายุงาน แต่มาจาก Soft Skills, Hard Skills และการทำตัวเป็นแบบอย่างที่ดี
• Upskilling & Reskilling สำหรับรุ่นใหญ่: องค์กรต้องช่วยให้พนักงานรุ่นเก๋าอัปเดตทักษะให้ทันยุคสมัย เพื่อไม่ให้พวกเขากลายเป็น “ส่วนเกิน” ในสายตาของรุ่นน้อง
• เปลี่ยนวัฒนธรรมจาก Seniority เป็น Meritocracy: มุ่งเน้นการวัดผลที่ความสามารถและผลงานจริง เพื่อลดความขัดแย้งและสร้างความยามรับซึ่งกันและกันภายในทีม

แล้วในมุมมองของคุณล่ะ? คิดว่า “พี่ใหญ่” ในออฟฟิศยุคนี้ ต้องปรับตัวอย่างไรถึงจะชนะใจคนรุ่นใหม่ได้อย่างแท้จริง?