Writer: 
Share
การเกิดขึ้นของ AI ในช่วงปีที่ผ่านมาได้สร้างแรงกระเพื่อมมหาศาลต่อโครงสร้างเศรษฐกิจทั่วโลก สิ่งที่ภาคธุรกิจและการตลาดกำลังเผชิญหน้าไม่ใช่เพียงแค่การมาถึงของเทคโนโลยีใหม่ แต่คือวิกฤตความเหลื่อมล้ำทางทักษะที่กำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว
เมื่อความเร็วในการพัฒนาเครื่องมือ AI พุ่งทะยานแซงหน้าความสามารถในการเรียนรู้และปรับตัวของมนุษย์ ปรากฏการณ์นี้กำลังส่งสัญญาณเตือนอย่างชัดเจนว่า งานแบบดั้งเดิมกำลังจะถูกแทนที่ และผู้ที่จะอยู่รอดคือผู้ที่สามารถผสาน AI เข้าเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการทำงานได้อย่างแท้จริง
ประเทศไทยอยู่ในจุดตัดที่สำคัญ แม้จะมีสถิติที่น่าสนใจว่าผู้บริโภคชาวไทยมีอัตราการใช้ AI เพิ่มขึ้นถึง 4 เท่าในช่วงปีที่ผ่านมา และครองแชมป์สัดส่วนประชากรที่ใช้งาน AI สูงสุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงมีสถิติการใช้งานอินเทอร์เน็ตเฉลี่ยสูงกว่า 8 ชั่วโมงต่อวัน ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยโลกที่ 5 ชั่วโมง
แต่ในทางกลับกัน ภาคธุรกิจไทยกลับยังนำ AI ไปประยุกต์ใช้เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจได้น้อยมาก การตระหนักถึงปัญหาดังกล่าว นำมาสู่ความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ระดับประเทศระหว่าง บมจ. ทรู คอร์ปอเรชั่น, Google และ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ภายใต้โครงการ AI for All Thais ซึ่งถือเป็นครั้งแรกในประเทศไทยที่มีการบูรณาการหลักสูตร AI เข้าสู่ระบบมหาวิทยาลัยอย่างเป็นรูปธรรม
ทางรอดเดียวเพื่อหลุดพ้นกับดักรายได้ปานกลาง
ในมุมมองระดับมหภาค การพัฒนาบุคลากรด้าน AI ไม่ใช่เพียงทางเลือก แต่เป็นความอยู่รอดของประเทศ ศาสตราจารย์ ดร. ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ระบุอย่างชัดเจนว่า ปัจจุบันประเทศไทยยังคงติดอยู่ในกับดักรายได้ปานกลาง และการจะก้าวข้ามข้อจำกัดนี้ได้ภายใน 4 ปีข้างหน้า จำเป็นต้องอาศัยเทคโนโลยี AI เป็นเครื่องยนต์หลักในการขับเคลื่อน
ความท้าทายที่ใหญ่ที่สุดคือ การขาดแคลนบุคลากร ปัจจุบันประเทศไทยมีความต้องการผู้เชี่ยวชาญด้าน AI สูงถึงประมาณ 80,000 คน แต่ระบบการศึกษายังไม่สามารถผลิตบุคลากรป้อนตลาดได้เพียงพอ เป้าหมายที่ท้าทายและต้องทำให้สำเร็จคือ การยกระดับทักษะ AI ให้กับคนไทยจำนวน 20 ล้านคน หรือคิดเป็น 1 ใน 3 ของประชากรทั้งประเทศ ภายในระยะเวลา 4 ปีข้างหน้า
นอกจากนี้ โครงสร้างประชากรที่กำลังเข้าสู่สังคมสูงวัย ส่งผลให้ภาคการเกษตร อุตสาหกรรม และบริการ ต้องเผชิญกับปัญหาขาดแคลนแรงงาน การนำ AI เข้ามาเพิ่มประสิทธิภาพและรักษาเสถียรภาพของ GDP จึงเป็นสิ่งที่ต้องดำเนินการทันที
กระทรวง อว. ได้กำหนดทิศทางเชิงนโยบายเพื่อสร้าง AI Innovation Ecosystem ที่สมบูรณ์แบบ โดยเชื่อมโยง 3 วงล้อสำคัญเข้าด้วยกัน ได้แก่ การศึกษา การวิจัย และนวัตกรรม เป้าหมายคือการดึงดูดเม็ดเงินลงทุนจาก Venture Capital ทำให้สตาร์ทอัพด้าน AI ของไทยสามารถเติบโตและขยายตลาดไปสู่ระดับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่มีประชากรกว่า 600 ล้านคนได้
ทรู คอร์ปอเรชั่น สู่การเป็นองค์กร AI-First
ในภาคเอกชน ทรู คอร์ปอเรชั่น กำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างเช่นเดียวกัน นายซิกเว่ เบรกเก้ ประธานคณะผู้บริหารกลุ่ม ทรู คอร์ปอเรชั่น เน้นย้ำว่า อุปสรรคที่แท้จริงของการนำ AI มาใช้ไม่ใช่ตัวเทคโนโลยี แต่คือ ทักษะของบุคลากร ทรูได้เริ่มต้นการเปลี่ยนผ่านองค์กรจากภายใน โดยตั้งเป้าหมายให้พนักงานทั้ง 10,000 คน ต้องมีความเข้าใจพื้นฐานด้าน AI ภายในปี 2573 โดยครึ่งหนึ่งของพนักงานจะต้องเป็นผู้ใช้งาน AI ระดับสูงที่สามารถสร้างโมเดลธุรกิจใหม่ ๆ ได้
แต่เพื่อสร้างผลกระทบในวงกว้าง ทรูได้ขยายวิสัยทัศน์ไปสู่ระดับประเทศ โดยตั้งเป้าหมายที่จะเสริมศักยภาพด้าน AI ให้กับนักเรียนนักศึกษาไทยจำนวน 12 ล้านคน กลยุทธ์ของทรูมุ่งเน้นใน 3 มิติหลัก คือ Relevance ด้วยการพัฒนาโมเดลภาษาที่สอดคล้องกับบริบทและวัฒนธรรมไทย Accessibility และ Affordability ซึ่งภายใต้โครงการ AI for All Thais ทรูได้นำร่องสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ด้วยการมอบอินเทอร์เน็ตฟรี 10GB สำหรับนิสิตนักศึกษาที่ใช้งานเครือข่ายทรูและดีแทค เพื่อลดอุปสรรคในการเข้าถึงเครื่องมือ AI
วางโครงสร้างพื้นฐานและยกระดับความปลอดภัย
Google ในฐานะผู้ขับเคลื่อนเทคโนโลยีระดับโลก ได้เข้ามาเติมเต็มระบบนิเวศนี้ด้วยองค์ความรู้และโครงสร้างพื้นฐาน นางศารณีย์ บุญฤทธิ์ธงไชย ผู้อำนวยการฝ่ายการตลาด Google ยืนยันถึงพันธกิจ Leave No Thai Behind ที่ดำเนินมาตั้งแต่ปี 2561 โดยในปี 2567 Google ได้ประกาศลงทุนมูลค่า 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 3.6 หมื่นล้านบาท) เพื่อสร้างดาต้าเซ็นเตอร์และคลาวด์รีเจียนในกรุงเทพฯ ซึ่งคาดว่าจะสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ถึง 1.4 ล้านล้านบาท และรองรับการสร้างงาน 130,000 ตำแหน่งต่อปี ภายในช่วง 5 ปีข้างหน้า
นอกจากการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานแล้ว Google ยังให้ความสำคัญกับการให้ความรู้ โดยได้ริเริ่มโครงการฝึกอบรมด้าน AI ที่ครอบคลุมทั้งนักเรียน ครู และภาคธุรกิจไปแล้วกว่า 700,000 ราย สำหรับโครงการ AI for All Thais ทาง Google ได้นำ Gemini Academy เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ เพื่อฝึกฝนทักษะการใช้งาน Generative AI ควบคู่ไปกับหลักสูตร AI Literacy & Safety Modules ซึ่งจะช่วยสร้างภูมิคุ้มกันให้นักศึกษาสามารถแยกแยะข่าวปลอมและป้องกันภัยคุกคามทางไซเบอร์ได้
โรดแมปการบูรณาการ AI เข้าสู่ระบบมหาวิทยาลัย
โครงการ AI for All Thais ถูกออกแบบมาอย่างเป็นระบบเพื่อสร้างผลลัพธ์ที่วัดผลได้จริง โดยแบ่งออกเป็น 2 ระยะ
- ระยะที่ 1: AI First Citizen มุ่งเน้นการปูพื้นฐานความรู้ผ่าน Gemini Academy ทั้งรูปแบบออนไลน์และออฟไลน์ ครอบคลุมทักษะ Prompt Engineering และความปลอดภัยทางดิจิทัล พร้อมจัดการแข่งขัน AI for Daily Life และ AI for Society เพื่อเฟ้นหาผู้ชนะ 5 คน ไปศึกษาดูงานที่ Google สิงคโปร์
- ระยะที่ 2: หลักสูตรพิเศษ AI for Future Workforce ถือเป็นก้าวสำคัญที่สุด เพราะนี่คือหลักสูตรระยะเวลา 45 ชั่วโมง ที่ถูกออกแบบร่วมกันระหว่าง ทรู และ Google เพื่อนำไปบูรณาการเข้ากับระบบการเรียนการสอนของมหาวิทยาลัยนำร่องกว่า 20 แห่ง โดยสามารถนับหน่วยกิตได้จริง พร้อมทั้งมีโครงการ Train-the-Trainer สำหรับอาจารย์ผู้สอน เพื่อสร้างความยั่งยืนให้กับระบบการศึกษา
Thumbsup มองว่า ความร่วมมือ AI for All Thais สะท้อนให้เห็นถึงการตื่นตัวอย่างเป็นรูปธรรมของทั้งภาครัฐและเอกชนในการรับมือกับความท้าทายทางเทคโนโลยี โครงการนี้ไม่ใช่เพียงแคมเปญการตลาดเพื่อสร้างภาพลักษณ์ แต่เป็นการวางโครงสร้างพื้นฐานทางปัญญาที่จำเป็นต่อการเอาตัวรอดของประเทศไทย การบูรณาการหลักสูตร 45 ชั่วโมงที่นับหน่วยกิตได้จริงในมหาวิทยาลัย ถือเป็นการทะลายกำแพงการศึกษาแบบเดิม และบังคับให้สถาบันการศึกษาต้องปรับตัวให้ทันกับโลกธุรกิจ
อย่างไรก็ตาม ความสำเร็จที่แท้จริงไม่ได้วัดที่จำนวนผู้ผ่านการอบรม แต่วัดที่ความสามารถในการแปรเปลี่ยนความรู้ให้กลายเป็นนวัตกรรมที่สร้างมูลค่า ประเทศไทยจำเป็นต้องมองไกลกว่าการเป็นเพียง ผู้ใช้งาน เครื่องมือของแพลตฟอร์มต่างชาติ แต่ต้องผลักดันไปสู่การเป็น ผู้สร้างสรรค์ และพัฒนา Use Case ที่ตอบโจทย์ความต้องการเฉพาะถิ่น
ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลด้านการเกษตร ข้อมูลโรคเขตร้อน หรือข้อมูลด้าน Wellness การสร้างบุคลากร 20 ล้านคนตามที่กระทรวง อว. ตั้งเป้าไว้ จะเกิดอิมแพคอย่างแท้จริงก็ต่อเมื่อภาครัฐและเอกชนสามารถร่วมกันสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเกิดสตาร์ทอัพ การเข้าถึงแหล่งทุน และการปกป้องทรัพย์สินทางปัญญาที่เข้มแข็งเพียงพอ นี่คือเส้นทางเดียวที่จะทำให้ไทยก้าวสู่เศรษฐกิจใหม่ได้อย่างยั่งยืน
อ่านเพิ่มเติม
